Het Verwende Kind Syndroom: symptoom van deze tijd?

Nederland heeft er weer een syndroom bij. Alsof er niet al genoeg etiketten waren, zoals PDD-NOS, Autisme, Asperger, Dyslectisch en Dyscalculie is er nu ook het Verwende Kind Syndroom. Sterker nog: menige diagnose is onjuist, en zou eigenlijk Het Verwende Kind Sydroom moeten zijn!

Het Verwende Kind Syndroom


Willem de Jong, werkzaam op de afdeling Training & Ontwikkeling bij Gedragpunt, zette dit syndroom op de kaart met zijn boek met de gelijknamige titel: Het Verwende Kind Syndroom. De Jong die kan bogen op maar liefst 30 jaar ervaring in het speciaal onderwijs heeft een boodschap: er groeit momenteel een generatie op die door hun ouders tomeloos verwend wordt. Dat leidt tot vervelende kinderen die ten onrechte menen dat de hele wereld om hen draait, en later tot volwassenen die niet tegen een stootje kunnen en nog steeds denken dat ze het centrum van het universum zijn. Doordat ze er voortdurend mee worden geconfronteerd dat dit niet zo is, hebben dergelijke volwassenen grotere kans op depressieve en angstklachten. De moraal van het verhaal is duidelijk: als je je kind verwent bewijs je daar niemand een dienst mee. De maatschappij niet, je kind niet, en jij uiteindelijk ook niet. Ook al kan op dat moment 'je kind z'n zin geven' de makkelijkste oplossing lijken. Dan ben je immers van het gezeur af?!

Ontwikkelingstaken en Opvoedtaken


Tijdens hun ontwikkeling tot volwassene moeten kinderen een aantal zogenaamde ontwikkelingstaken volbrengen. En uit die ontwikkelingstaken vloeien de opvoedtaken van de ouders voort. Zo moet je als moeder je 12-jarige zoon bijvoorbeeld niet meer zijn vergeten broodtrommeltje nabrengen, of de veters van je 7-jarige kleuterzoon nog voor hem of haar strikken. Daarmee belemmer je je kind bij de ontwikkelingstaken die bij die leeftijdsfase horen. Door je kind de ruimte te geven dingen zélf te doen, die hij gezien zijn leeftijd moet kunnen, ontwikkelt hij zich. Dat leren zal niet zonder slag of stoot gaan, maar ook dat is goed voor je kind: zo leert hij met frustratie om te gaan. Durf je kind zijn eigen boontjes te laten dopen, is het devies.

Drie soorten van verwennen


Voor de ouders die opgelucht denken: 'Gelukkig! Mijn kind krijgt niet de nieuwste speeltjes dus ik verwen niet!' juich niet te vroeg. Willem de Jong onderscheidt namelijk meerdere manieren van verwennen! En ook al maak je je misschien niet schuldig aan materiële verwenning, wellicht doe je ongewild wel aan pedagogische of affectieve verwenning! En al deze vormen van 'problematische verwenning' zijn volgens de Jong een vorm van verwaarlozing.

het syndroom syndroom

Alweer een syndroom...


Wanneer een boek in een snel tempo aan haar derde druk toe is dan schept dat positieve verwachtingen. Maar hoewel de vormgeving van het boek fraai is met glimmende bladzijden stelt de inhoud toch enigszins teleur. Willem de Jong heeft een boodschap te vertellen. En zo'n boodschap komt natuurlijk nog beter over wanneer je wetenschappelijk bewijs hebt voor je stelling. En dus bedient de Jong zich van veel verwijzingen en voorbeelden van wetenschappelijk onderzoek die het idee van Het Verwende Kind Syndroom ondersteunen.

Wetenschappelijke ondersteuning van Het Verwende Kind Syndroom


De nietsvermoedende lezer wordt telkens plotsklaps geconfronteerd met namen van mensen die iets over het onderwerp gezegd hebben. Bijvoorbeeld James Fogarty. Maar de Jong zegt er niet bij wie die James Fogarty dan wel is, waardoor je als lezer niet weet hoe je diens bijdrage moet plaatsen. Het is alsof je op verjaardagsfeestje bent en iemand tegen je zegt: 'De wereld gaat naar z'n grootje. Piet zegt het ook!' Als je geen idee hebt wie Piet is, dan is het lastig om te weten of je je zorgen moet gaan maken. In zo'n geval helpt het als je bijvoorbeeld weet dat Piet minister-president is, of de groenteboer op de hoek.

Soms noemt de Jong niet eens namen, en komt hij pardoes met lange citaten. Het ene moment lees je nog wat de Jong er van vindt, en plotseling zit je iemand anders' tekst te lezen.

Het is prachtig dat Willem de Jong zich uitvoerig gedocumenteerd heeft voor dit boek, maar zijn verslaglegging kan beter.

Tegenstrijdigheden in Het Verwende Kind Syndroom


Tot twee keer toe constateert de Jong dat zorg over 'de jeugd van tegenwoordig' van alle tijden is, en dat dit uiteindelijk altijd onterecht bleek.' Een relativerend geluid, maar vervolgens pakt hij uit met wat er tegenwoordig allemaal mis gaat met de opvoeding van de jeugd. Het ene moment betoogt hij dat opvoeding 'niet zoveel bemoeienis vergt als sommige ouders denken', om op een volgende bladzijde een hele waslijst van adviezen voor de opvoeding te geven. Enerzijds pleit hij voor meer vertrouwen in de ouderlijke intuïtie en verstand, anderzijds pleit hij voor meer kennis van opvoedtaken die dan door experts worden aangereikt. Om er enigszins onheilspellend aan toe te voegen: 'Je kunt een kind tenslotte maar één keer opvoeden.'

Conclusie

In de hoos van opvoedkundige boeken springt Het Verwende Kind Syndroom er uit door de prikkelende titel. Maar eigenlijk is het gewoon het zoveelste opvoedboek. Sterker nog, Willem de Jong schrijft dit zelf ook: 'Het is waar dat er vanuit de 'deskundigenhoek' een vloedgolf aan raadgevingen, goed bedoelde adviezen en tips over de ouders wordt uitgestort. Ook dit boek doet daaraan mee. Leidraad is echter: gezond verstand!'

Dat laatste zijn wij helemaal met hem eens. Lees Het Verwende Kind Syndroom met je verstand. Het verband tussen ontwikkelingstaken van het kind, en de daaruit voortvloeiende opvoedtaken van de ouders, is duidelijk en inzichtelijk en biedt ouders houvast bij de opvoeding. Willem de Jong houdt ouders bovendien een spiegel voor, die tot nadenken en zelfreflectie over de eigen opvoedmethodes stemt!

Maar tegelijkertijd maakt Willem de Jong zich toch ook schuldig aan het Expert Syndroom: zeggen dat ouders het zelf kunnen, ze vervolgens zo onzeker maken dat ze aan zichzelf gaan twijfelen, om dan met veel pedagogisch jargon de oplossing te bieden.

Praktische informatie


Het Verwende Kind Syndroom is voor 17,50 te koop bij uitgeverij Pica.
Previous
Next Post »
4 Comment
avatar

Volgens mij zijn er gewoon teveel therapeuten, psychologen en pedagogen opgeleid? Die moeten ook werk hebben...

Reageer
avatar

Nou je zegt het helemaal goed....het "expert-syndroom", wanneer gaat men dat eens in de DSM zetten? want het leidt niet al te zelden tot psychopatisch gedrag naar de ouders toe met drang,dwang en meldingen.....als dat geen gevolg is van "verwendkind-syndroom" dan weet ik het ook niet meer.

Reageer
avatar

Dag moeder van het front!
Hartelijk dank voor de welgemeende aandacht voor mijn boek. Je kritiek is niet mals, soms wat badinerend, en af en toe terecht. Advies: ga eens praten met leraren, restauranthouders, grootouders, winkeleigenaren, mogelijk dat je je mening wat bijstelt.
Tot slot wie is 'het moederfront'?

Reageer
avatar

Ik geloof heel graag dat er een generatie opgroeit die uberverwend is, maar ik vind ook dat je vanuit school, gezondheidszorg e.d bij iedere scheet dwars een advies krijgt om uit te laten zoeken wat er nu aan de hand is met je kind.
Misschien is er helemaal niets aan de hand, misschien is je kind wat jonger of loopt zijn /haar ontwikkeling niet gelijk aan de "maatstaf".

Reageer

Wil je op de hoogte blijven van alle comments? Vink dan eenvoudig het vakje aan met: 'Email follow-up comments'