Kinderen steeds later zindelijk: hoe komt dat?

4.12.19
Kinderen worden steeds later zindelijk.

Kinderen worden tegenwoordig zo'n 7 tot 12 maanden later zindelijk dan vroeger. Dat blijkt uit een onderzoek van Kantar, voorheen TNS Nipo.

Anno 2019 worden kinderen gemiddeld zindelijk rond een jaar of 2,5 of 3 jaar. Dertig tot veertig jaar geleden waren kinderen zindelijk tussen de 2 tot 2,5  jaar.

En dit is niet alleen in Nederland het geval. Ook in bijvoorbeeld Engeland klagen leerkrachten over schoolkinderen die nog niet zindelijk zijn.


Hoe komt het dat kinderen later zindelijk worden?


Hieronder een overzicht van 6 mogelijke verklaringen voor het later zindelijk worden.


  1. Wegwerpluiers. Als wegwerpluiers enorm goed absorberen zal een kind minder snel voelen dat het heeft geplast of gepoept. Een typisch gevalletje van één van de vele wrange paradoxen van het moederschap. Heb je een luier die je kind uitstekend droog houdt, wordt hij of zij daardoor later zindelijk... 
  2. Steeds meer vrouwen werken steeds meer uren buitenshuis. Hoewel de regering het nog lang niet genoeg vindt, werken tegenwoordig veel moeders parttime. Jacintha Verhallen zegt hierover: 'Veel moeders werken, en waar je vroeger als kind één op één begeleiding had van een moeder die zag wanneer je moest plassen, zitten veel kinderen nu op crèches, waardoor de aandacht daarvoor minder is geworden.' )
  3. Kinderarts Jacintha geeft ook aan dat sommige ouders zich niet helemaal realiseren dat je tijd en energie moet steken in het proces van zindelijk maken. Dat gaat niet vanzelf. Je moet er als ouder actief mee aan de slag. 
  4. Ouders laten kinderen tegenwoordig meer vrij. Dus ook wat betreft zindelijk worden. Ze laten het aan het kind over om te bepalen wanneer het zindelijk wil worden. Maar voor zindelijkheidstraining is juist structuur en leiding van 'bovenaf' nodig. 
  5. Doordat kinderen veel tijd in kinderopvang doorbrengen, ontbreken vaak het constante ritme en de structuur die zo belangrijk zijn voor succesvolle zindelijkheidstraining.
  6. Families wonen tegenwoordig verder uit elkaar, waardoor praktisch advies minder makkelijk wordt doorgegeven.

Ouders hebben minder tijd en energie


De schuld neerleggen bij wegwerpluiers lijkt me minder terecht. Mijn twee oudste kinderen werden tenminste beslist niet sneller zindelijk van hun katoenen lappen van de Hema, die ik ook nog eens zelf vouwde!

Ik vind het dapper van kinderarts Jacintha dat ze het feit dat ouders minder thuis zijn durft te noemen als oorzaak voor later zindelijk worden. Alles wat verwijst naar mogelijke kritiek op vrouwelijke arbeidsparticipatie kan doorgaans rekenen op pek en veren.

Thuisblijfmoeders, huismannen en zindelijkheid


Ik denk dat kinderarts Jacintha een goed punt heeft als ze aangeeft dat 1 op 1 aandacht voor een kind helpt bij het zindelijk worden. Als thuisblijfmoeder of huisman ben je in die zin in het voordeel. Je hebt simpelweg meer tijd om het proces van zindelijk worden te begeleiden.

Zindelijkheidstraining in 1966


Vroeger werden kinderen dus jonger zindelijk. Wat voor aanpak gebruikten ze toen?
Ik sloeg er het Handboek voor moeder en kind op na.

'Het zindelijk maken vraagt van een moeder veel tijd en vooral veel geduld. Ze moet er van het begin af aan rekening mee houden dat haar moeite aanvankelijk vergeefs zal zijn. Als ze zich het nu volgende goed realiseert zat ze niet zo gauw ongeduldig of nerveus worden.
De lediging van blaas en darm vindt bij een baby aanvankelijk zuiver reflectoir plaats, via het ruggemerg, zonder dat de hersenen d.w.z. het bewustzijn of of de wil, er deel aan hebben. 
Pas aan het eind van het eerste of in de loop van het tweede jaar, als de kinderhersenen verder zijn ontwikkeld, leert het organisme deze lediging willekeurig, op grond van een zelf genomen beslissing te regelen. '

Volgens het boek zal een kind moment gemiddeld zindelijk zijn tussen de 1,5 tot 2 jaar. Als een kind aan het eind van het derde levensjaar nog niet zindelijk is, wordt geadviseerd om naar de dokter te gaan.

Praktische zindelijkheidstraining tips uit 1966



  1. Zodra een kind goed kan zitten, kun je het op een potje zetten.
  2. Zet het kind op vaste tijden en momenten op het potje. Bijvoorbeeld telkens na het badje, of altijd na een wandeling.
  3. Probeer eerst alleen ontlasting op te vangen in een potje.
  4. Laat het kind niet langer zitten dan 5 minuten.

Waarom is zindelijkheid belangrijk?


Het is belangrijk dat je kind zindelijk is als het naar de basisschool gaat. Een school mag een kind zelfs weigeren als het niet zindelijk is.

Ongeveer driekwart van de leraren vindt dat het verschonen van kinderen of helpen bij het afvegen niet bij hun takenpakket hoort.

Hoe help je jouw kind om zindelijk te worden?


Op de site van het consultatiebureau vind je een gratis pdf van 2 A4-tjes met uitleg en stappenplan om je kind zindelijk te maken.

Lees ook: Hoeveel invloed heb je op de zindelijkheid van je kind?

Gebruikte bronnen o.a: Healthline.nl, RTLNieuws, Handboek voor moeder en kind, Telegraph, Thirsties Baby, The Atlantic, Salon.com, NRC, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid,ABC News, Rijksoverheid.nl

Blijf op de hoogte en neem een gratis emailabonnement!
Enter your email address:


Delivered by FeedBurner

Geen opmerkingen

Fijn dat je wilt reageren!